Jerzy Nowosielski

Biografia

Artysta urodzony w 1923 i zmarły w 2011 roku w Krakowie był jedną z najwybitniejszych postaci polskiej kultury współczesnej. Malarstwo, myśl teoretyczna, teologia, pedagogika artystyczna, działalność na rzecz promocji i wspierania rodzimej sztuki - to tylko niektóre z dziedzin, w których Jerzy Nowosielski wykazywał niesłabnącą aktywność i odnosił bezsporne sukcesy. W czasie okupacji hitlerowskiej studiował w Kunstgewerbeschule, w latach 1945-47 na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W latach 1945-49 był członkiem Grupy Młodych Plastyków, a od roku 1957 jednym z członków-założycieli Stowarzyszenia Artystycznego „Grupa Krakowska”. Związany był z krakowską ASP, pracował jako profesor od 1976 roku i chociaż w 1993 roku zakończył pracę pedagogiczną, to jednak dla wielu młodych artystów wciąż pozostaje Nauczycielem i niekwestionowanym autorytetem. Do dziś działalność nauczycielska Prof. Nowosielskiego przynosi bogate żniwo - jego dawni uczniowie są obecnie zaliczani do czołówki polskiej sztuki. Jego troska o młodych twórców nie kończyła się przy tym na sprawach edukacji. W 1996 roku, wraz ze swoją małżonką, powołał do życia Fundację, której celem było wspieranie szczególnie utalentowanych artystów m. in. poprzez ustanowienie dorocznej nagrody artystycznej.

W związku z przypadająca w 1998 roku siedemdziesiątą piąta rocznicą urodzin Prof. Jerzy Nowosielski został odznaczony za swoje zasługi dla kultury narodowej Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. Jest jedynym po Janie Matejko artystą malarzem, który otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Należy także odnotować, iż twórczość artystyczna Jerzego Nowosielskiego, zawsze wysoko oceniana przez krytykę, zyskuje coraz wyższą rangę, czego dowodem są artykuły, recenzje, publikacje książkowe oraz imponująca lista ponad 100 wystaw indywidualnych oraz ponad 250 zbiorowych w których brał udział (m.in. 1956 - XXVIII Biennale di Venezia; 1959 - V Biennale di Sao Paulo; 1961 - 15 Polish Painters, Museum of Modern Art., Nowy Jork; 1965 - Profile IV, Polnische Kunst Heute, Staedtlische Kunstgalerie, Bochum; 1972 - Atelier 72, The Richard Demarco Gallery, Edynburg; 1974 - Polish Painting today, The Mall Galleries, Londyn; 1977 - L’esprit romantique dans i’art. polonais, Grand Palais, Paryż; 1987 - Polnische Malarei 1945-87, Museum Wiesbaden, Wiesbaden; 1988 - Art. at the Edge, Museum of Modern Art, Oxford; 1992 - Pabellon de las Artes EXPO 92’, Sevilla) , i na które wciąż bywa zapraszany. Świadczy to o żywym zainteresowaniu jego twórczością. Szczególnym potwierdzeniem wartości jego sztuki było zorganizowanie w 1993 r. przez Muzeum Narodowe w Poznaniu wystawy retrospektywnej, która w roku 1994 pokazywana została w Muzeum Narodowym we Wrocławiu, w Galerii Zachęta w Warszawie oraz w Galerii BWA w Krakowie. Natomiast w 2003 roku Galeria Starmach i Fundacja Nowosielskich na jubileuszowej wystawie Profesora w osiemdziesiątą rocznicę jego urodzin zorganizowały w Galerii Zachęta pokaz ponad 750 prac ze zbiorów muzealnych i prywatnych, podsumowujący dorobek twórczy malarza.

Jerzy Nowosielski był autorem wielu polichromii w obiektach sakralnych m. in. monumentalnej polichromii we wnętrzach krakowskiej cerkwi prawosławnej. Jego dziełem jest także cerkiew w Białym Borze, woj. koszalińskie (ukończona w 1997 r.) - pierwsza w Europie prawosławna świątynia, w której architektura, malarstwo i wystrój zostały zaprojektowane i wykonane tak, by tworzyły jednorodną całość.

Ponadto Jerzy Nowosielski, wśród specjalistów uchodzący za jednego z najlepszych znawców prawosławia, przez całe życie twórczo rozwijał myślowe dziedzictwo wschodniego chrześcijaństwa. Jego rozważania na ten temat zostały opublikowane w książkowej formie wywiadu-rzeki pt. "Mój Chrystus".

Swą działalnością na tym polu Prof. Nowosielski w istotny sposób przyczynił się do ożywienia ekumenicznego dialogu między odmiennymi kulturami religijnymi i żyjącymi w nich społecznościami. Prof. Nowosielski będąc członkiem Polskiej Akademii Umiejętności brał również aktywny udział w pracach komisji kultury tej szacownej instytucji.

Prace Jerzego Nowosielskiego znajdują się we wszystkich ważniejszych kolekcjach muzealnych sztuki współczesnej w Polsce a także w wielu zbiorach prywatnych m. in. w Japonii, Kanadzie, Niemczech, Szwajcarii, Szwecji, Stanach Zjednoczonych i Włoszech.

Wystawy